اسد الله معطوفى
58
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
تدفين و معمارى آرامگاهى در گرگان باستان بسيارى از مردم دوران ايران باستان ، پس از عبور از عصر زندگى غارنشينى ، مجبور شدند به سوى دشتها و رودخانههاى جارى در آنها سرازير شوند و در حاشيه اين رودخانهها استقرار يابند . سپس اندكى بعد پس از حذف زندگى كوچنشينى و جابجا شدنهاى مكرر و نيز اهلى كردن حيوانات ، يكجانشينى و زندگى كشاورزى را برگزيدند . مردم منطقه گيلان ، مازندران و گرگان باستان نيز نخست در دامنههاى كوههاى واقع در جنوب اين خطه به غارنشينى و زيست جنگلى در دل كوهها يا كوهپايهها روى آوردند . آنها به احتمال زياد در طى اين دوران ، از ميوه ، ريشه درختان و نيز شكار حيوانات جنگلى براى تغذيه و ساير ما يحتاج خود بهره فراوان مىبردند تا اينكه عاقبت اين مردم هم آرامآرام به سوى كوهپايههاى كمشيبتر و سرانجام هم به سوى دشت سرازير شدند . در ناحيه گرگان به احتمال زياد جماعت انسانهاى اوليه در حواشى رودهائى همچون گرگان و قرهسو و در شرايط اضطرار در حاشيه رود اترك فعلى مستقر شدند . وجود زمينهاى حاصلخيز مخصوصا در منطقه كوهپايهاى پائينتر و كمشيبتر ، بعلاوه آب سه رود يادشده و نهرهاى كوچك و بزرگ ديگر ، از عوامل اصلى پيدايش كشاورزى و سپس توسعه آن در اين ناحيه گرديد و امر يكجانشينى را به خوبى تثبيت نمود . اين گروههاى انسانى همچون ساير نقاط ايران براى امنيت جمعى خود ، در منطقه دشتى بر روى تپههاى باستانى بزرگ و دست ساز خويش مسكن گزيدند تا بر اطراف اشراف داشته و از هجوم گروههاى همسايه مهاجم و نيز حيوانات خطرناك مزاحم در امان بمانند . تپههاى باستانى منطقه استراباد ( گرگان تاريخى ) در حقيقت يادگار همان دوران هستند . تورنگتپه ، شاهتپه ، آقتپه ، ياريمتپه و